سایتهای ویژه

  

 

                                                                     

آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 3126
بازديدکنندگان امروز: 13
کل بازديدکنندگان: 90555
بازديدکنندگان آنلاين: 7
زمان بارگزاري صفحه: 0.3588 ثانيه
معیارهای گزینش
در اغلب كتب مديريت منابع انسانى، به هنگام گزينش سفارش مى‏شود به غير از علم و تخصص، معيارهاى ديگرى مثل: سابقه، وضعيت‏خانوادگى، حسب و نسب، جنس و نژاد و... نبايستى مورد ملاحظه قرار گيرد ولى در متون اسلامى در موارد زيادى سفارش شده است كه در گزينش‏ها ويژگى‏هايى مثل: سابقه، صلاحيت‏خانوادگى، ايمان و اخلاص و... مورد توجه و عنايت قرار گيرد. 
در اينجا به بعضى از مواردى كه كمتر در كتب اخلاقى بدان پرداخته شده است، اشاره مى‏كنيم.
معيارهاى معرفى شده را مى‏توان در دو بخش دسته بندى كرد: 
الف. معيارهاى عمومى گزينش: 
حضرت على (ع) به مالك اشتر مى‏فرمايد: 
«ثم الصق بذوى المروؤات والاحساب و اهل البيوتات الصالحة و السوابق الحسنة‏» (3) 
(پس به سراغ كسانى برو كه از خانواده‏هاى اصيل، نجيب، باشخصيت، مؤمن، صالح و خوش سابقه باشند.) 
پس اصالت و نجابت‏خانوادگى و ايمان و سابقه فرد در گزينشها بايستى مورد توجه قرار گيرد. حضرت امير در جاى ديگر اين نامه مى‏فرمايد: «و توخ منهم اهل التجربة و الحياء» (4) (و از ميان آنها افرادى كه با تجربه‏تر و پاكتر (باحياتر) هستند برگزين.) 
در اينجا به دو ويژگى لازم يعنى «تجربه‏» و «حياء» نيز اشاره شده است كه مى‏توان تجربه كارى را از معيارهاى اختصاصى و حياء را از معيارهاى عمومى گزينش محسوب كرد. 
قال على (ع) : «والقدم فى الاسلام المتقدمة‏» (و كسانى را برگزين كه در اسلام پيشگامترند.) 
و در بيان علت اين امر مى‏فرمايد: 
«فانهم اكرم اخلاقا و اصح اعراضا و اقل فى المطامع اشراقا و ابلغ فى عواقب الامور نظرا» (5) 
(زيرا اخلاق آنها بهتر و خانواده آنها پاكتر و همچنين كم طمع‏تر و در سنجش عواقب كارها بيناترند.) 
البته در خصوص معيارهاى عمومى گزينش روايات بسيار زيادى وجود دارد از جمله در يكى از خطبه‏هاى نهج البلاغه معروف به خطبه همام، صفات و ويژگى‏هاى زيادى تكرار شده است كه به دليل اشتراك اين صفات با مباحث غير مديريتى و محدوديت اين مقاله، از ذكر آنها پرهيز مى‏شود. 
ب. معيارهاى اختصاصى گزينش: 
داشتن «تجربه‏» و «تخصص‏» و «كاردانى‏» و... از جمله معيارهايى است كه به كرات مورد تاكيد معصومين (ع) قرار گرفته است چنانچه حضرت اميرالمؤمنين على (ع) مى‏فرمايد: 
«ولا تقبلن فى استعمال عمالك و امرائك شفاعة الا شفاعة الكفائة و الامانة‏» (6) 
(در به كارگيرى و استخدام عاملان و مسئولين هيچ شفاعتى (معيارى) غير از شفاعت كاردانى و تخصص و امانت‏دارى آنها را نپذير.) 
حضرت امير (ع) در اين گفتار علاوه بر بيان معيار اختصاصى گزينش‏ها به يك نكته اساسى و مبتلابه همه جوامع در همه اعصار اشاره فرموده‏اند و آن عدم پذيرش واسطه‏هاست. 
پذيرش توصيه از اين و آن و تقدم رابطه بر ضابطه و ترجيح سفارش بر شايستگى و كفايت، پديده شومى است كه در صورت رواج پيدا كردن در نظام ادارى، موجب ناكارآمدى آن گشته و با بحران مشروعيت مواجه مى‏گردد. 
برخوردارى از «علم‏» و «تجربه‏» نيز جزء شرايطى است كه مورد سفارش واقع شده است. 
قال على (ع) : «العقل غريزة تزيد بالعلم والتجارب‏» (7) (عقل غريزه‏اى است كه با آگاهى و تجربه افزايش مى‏يابد.) 
«عقل‏» با آن همه شان و منزلتى كه براى آن ذكر مى‏شود، باز هم براى تقويت تكاملش به علم و تجربه نيازمند است. 
قال رسول الله (ص) : «راى الرجل على قدر تجربته‏» (8) (انديشه هر فرد به ميزان تجربه او بستگى دارد.) 
چنانچه ملاحظه مى‏شود اينقدر كه روى «تجربه‏» تاكيد شده است كمتر روى «سنوات خدمتى‏» تكيه شده است.
چرا كه بسيار هستند كسانى كه سال‏هاى سال در محلى خدمت مى‏كنند ولى تلاشى براى افزايش تجربه و توان و كارايى خويش به عمل نمى‏آورند و برعكس افرادى هستند كه در همان سال‏هاى اوليه خدمت، با تلاش و كوشش و كسب علم و تجربه - در مقايسه با پيران آن سازمان - به درجات بالايى از كارايى و اثر بخشى دست مى‏يابند.
از اين رو در كلام حضرت به اين نكته ظريف توجه و به جاى «سنوات خدمت‏» بر «تجربه‏» تاكيد شده است.البته نبايد سنوات خدمتى را با سابقه خوب و تقدم در مسلمانى اشتباه گرفت. سنوات خدمتى را مى‏توان جزء معيارهاى اختصاصى دانست و سابقه تشرف به اسلام از معيارهاى عمومى گزينش محسوب مى‏گردند. 
 

 

 

حدیث

 پیامبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم می فرمایند:

إذا استَهَلَّ رَمَضانُ غُلِّقَت أبوابُ النارِ، و فُتِحَت إبوابُ الجِنانِ، و صُفِّدَتِ الشَّیطانُ

 چون ھلال ماه رمضان پديد آ يد، در ھاى دوزخ بسته گردد و در ھاى بھشت گشوده شود و شیاطین به زنجیر كشیده شوند.


بحارالانوار ج 93 ، ص 348 ، ح 14

 

پیوندها